Usterka 03 · pompa i olej
Mleczny lub ciemny olej w pompie pakowarki
Wziernik oleju to najprostszy wskaźnik kondycji pompy próżniowej. Zmiana koloru, spadek poziomu albo mgiełka z wydechu mówią więcej niż jakikolwiek komunikat na wyświetlaczu.
Dlaczego olej jest tak ważny
Większość pakowarek komorowych ma olejową pompę łopatkową. Olej smaruje łopatki i cylinder, odprowadza ciepło i – co najważniejsze – uszczelnia szczeliny wewnątrz pompy. Bez dobrego filmu olejowego pompa nie jest w stanie osiągnąć głębokiej próżni. Dlatego stan oleju bezpośrednio przekłada się na jakość pakowania i żywotność pompy.
Objawy – co widać we wzierniku i wokół pompy
| Objaw | Co zwykle oznacza |
|---|---|
| Olej jasny, przejrzysty, poziom w zakresie | Stan prawidłowy. |
| Olej mleczny, kremowy, mętny | Wilgoć w oleju – najczęściej po pakowaniu płynów, produktów ciepłych lub mokrych. |
| Olej ciemny, brązowy lub czarny | Olej przepracowany, przegrzany lub zanieczyszczony; często zbyt długi interwał wymiany. |
| Poziom poniżej minimum | Ubytek przez wydech (mgła olejowa) lub nieszczelność – wymaga sprawdzenia. |
| Poziom powyżej maksimum | Przelany olej albo woda zgromadzona w pompie. |
| Mgiełka lub „dym” z wydechu | Nasycony filtr mgły olejowej, za dużo oleju lub praca przy dużym obciążeniu. |
| Olej na blacie pod pakowarką | Wyciek lub przepełniony filtr wydechowy. |
Możliwe przyczyny
Wilgoć z pakowanych produktów
Przy niskim ciśnieniu woda z produktu odparowuje, a para trafia do pompy i skrapla się w oleju. Dzieje się tak przy pakowaniu zup, sosów, marynat, warzyw blanszowanych, a szczególnie produktów jeszcze ciepłych. Olej z wodą traci właściwości smarne, pompa koroduje od środka i stopniowo traci wydajność.
Zbyt rzadka wymiana oleju
Olej starzeje się nawet przy pakowaniu suchych produktów. Producenci podają interwał wymiany w instrukcji – zwykle w godzinach pracy pompy i dodatkowo jako minimalny okres kalendarzowy. W intensywnie pracującej kuchni łatwo ten moment przegapić.
Niewłaściwy olej
Pompy próżniowe wymagają oleju przeznaczonego do pomp próżniowych, o lepkości wskazanej przez producenta. Olej silnikowy, hydrauliczny czy „jakiś z magazynu” pieni się, odparowuje i nie uszczelnia pompy tak, jak powinien.
Nasycony filtr mgły olejowej
Na wydechu pompy znajduje się filtr, który zatrzymuje mgłę olejową. Gdy jest zapchany, pompa pracuje z oporem, a olej zaczyna wydostawać się na zewnątrz. Filtr to element eksploatacyjny, wymieniany okresowo.
Przegrzewanie pompy
Długie cykle przy nieszczelnej komorze, słaba wentylacja wokół urządzenia albo praca bez przerw przez wiele godzin przyspieszają ciemnienie oleju. Wtedy warto szukać przyczyny głębiej – np. w nieszczelności komory.
Co obsługa może bezpiecznie sprawdzić
- Obejrzyj wziernik przy wyłączonej i ostudzonej pompie, jeśli jest dostępny bez zdejmowania osłon. Zanotuj kolor i poziom oleju.
- Sprawdź otoczenie pakowarki – czy kratki wentylacyjne nie są zastawione i czy pod urządzeniem nie ma śladów oleju.
- Uruchom program osuszania oleju, jeśli pakowarka go ma i instrukcja zaleca go po pakowaniu wilgotnych produktów. Pompa pracuje wtedy przez dłuższy czas, olej się nagrzewa i część wilgoci odparowuje.
- Schładzaj produkty przed pakowaniem – to najprostsza metoda ograniczenia wilgoci w oleju.
- Prowadź prosty rejestr – datę ostatniej wymiany oleju i liczbę godzin pracy, jeśli sterownik ją pokazuje.
Czego nie robić
- Nie pracuj dalej na mlecznym oleju „do końca tygodnia” – pompa zużywa się wtedy bardzo szybko.
- Nie dolewaj oleju do mlecznego lub ciemnego – to nie rozwiązuje problemu, tylko rozcieńcza go.
- Nie odkręcaj korka spustowego przy gorącej pompie – olej może poparzyć.
- Nie zdejmuj obudowy, żeby dostać się do pompy, jeśli instrukcja tego nie przewiduje dla obsługi.
- Nie wylewaj zużytego oleju do kanalizacji – to odpad, który trzeba oddać do utylizacji.
Wymiana oleju – kto ją wykonuje
W części pakowarek producent opisuje wymianę oleju jako czynność, którą może wykonać przeszkolona obsługa: z podaniem rodzaju oleju, ilości i kolejności kroków. Jeśli Twoja instrukcja tak mówi – trzymaj się jej dokładnie. Jeśli nie, albo pompa jest dostępna dopiero po zdjęciu obudowy, wymianę powinien przeprowadzić technik. Przy okazji sprawdzi filtr mgły olejowej, uszczelnienia i wydajność pompy. Więcej w poradniku wymiana oleju pompy próżniowej.
Prosty rejestr pompy
Najczęstszy problem z olejem to nie awaria, tylko brak informacji: nikt nie pamięta, kiedy była ostatnia wymiana. Wystarczy kartka przyklejona do boku pakowarki z datą wymiany oleju i filtra oraz stanem licznika godzin, jeśli sterownik go pokazuje. Raz w tygodniu dopisz krótką uwagę o kolorze oleju. Taki rejestr bardzo ułatwia technikowi ocenę, czy pompa zużywa się normalnie.
Kiedy wezwać technika
Zgłoś pakowarkę, gdy olej jest mleczny lub ciemny, poziom szybko spada, pompa dymi, hałasuje, stuka lub zapach przegrzania utrzymuje się po pracy, a także gdy po wymianie oleju próżnia nadal jest słaba. W takich sytuacjach może być potrzebna nie tylko wymiana oleju, ale też filtra, uszczelnień lub elementów pompy.
Co przygotować do zgłoszenia
- markę i model pakowarki, zdjęcie tabliczki znamionowej;
- zdjęcie wziernika oleju z bliska;
- przybliżoną datę ostatniej wymiany oleju i filtra;
- opis tego, co najczęściej pakujecie i czy są to produkty ciepłe lub płynne.