Wymiana oleju pompy próżniowej w pakowarce

Po co w ogóle wymieniać olej

W olejowej pompie łopatkowej olej pełni trzy funkcje: smaruje ruchome części, odbiera ciepło i uszczelnia mikroszczeliny między łopatkami a cylindrem. Każdy cykl pakowania przepuszcza przez pompę powietrze z komory – razem z parą wodną, aromatami i drobinami z produktów. Część tych zanieczyszczeń zostaje w oleju. Z czasem olej gęstnieje lub rozrzedza się, ciemnieje, chłonie wodę i przestaje dobrze uszczelniać pompę.

Skutki widać stopniowo: cykl próżni się wydłuża, worek nie przylega tak dobrze jak kiedyś, pompa pracuje cieplej i głośniej. Jeśli zignorować te objawy, pojawia się korozja wewnątrz pompy i przyspieszone zużycie łopatek. Regularna wymiana oleju jest więc tanią formą ochrony najdroższego podzespołu pakowarki.

Jak często wymieniać olej

Nie ma jednej liczby dla wszystkich pakowarek. Interwał zawsze podaje producent w instrukcji – zwykle jako liczbę godzin pracy pompy i dodatkowo jako minimalny okres kalendarzowy (np. „nie rzadziej niż raz w roku”), bo olej starzeje się także wtedy, gdy urządzenie stoi. Wiele instrukcji zaleca też wcześniejszą pierwszą wymianę po uruchomieniu nowej pompy.

Na to, jak szybko olej się zużywa, wpływają w praktyce:

• rodzaj produktów – płyny, marynaty, zupy i produkty wilgotne bardzo przyspieszają zawilgocenie oleju;
• temperatura produktów – pakowanie ciepłego jedzenia oznacza dużo pary trafiającej do pompy;
• liczba cykli dziennie – kuchnia pakująca kilka worków dziennie i zakład pakujący setki to zupełnie inne obciążenie;
• szczelność komory – przy nieszczelnej uszczelce pompa pracuje dłużej w każdym cyklu;
• warunki otoczenia – ciepła, słabo wentylowana kuchnia sprzyja przegrzewaniu oleju.

Po czym poznać, że olej jest do wymiany

• olej we wzierniku jest mętny, kremowy, mleczny – w oleju jest woda;
• olej ciemnieje do brązu lub czerni – jest przepracowany lub przegrzany;
• poziom spada poniżej minimum albo rośnie powyżej maksimum;
• z wydechu pompy wydobywa się mgiełka, a wokół pakowarki czuć olej;
• pusta komora potrzebuje wyraźnie więcej czasu na osiągnięcie próżni.

Szczegółowe znaczenie poszczególnych objawów opisujemy w artykule mleczny lub ciemny olej w pompie.

Kto powinien wymieniać olej

To zależy od konstrukcji pakowarki i od tego, co mówi instrukcja producenta.

Gdy instrukcja dopuszcza wymianę przez obsługę

Część producentów opisuje wymianę oleju jako czynność konserwacyjną dla przeszkolonego użytkownika – z podaniem rodzaju oleju, ilości, położenia korka wlewowego i spustowego. W takiej sytuacji trzymaj się instrukcji krok po kroku, używaj wyłącznie oleju do pomp próżniowych o wskazanej lepkości, a urządzenie zawsze odłączaj od zasilania. Pamiętaj, że olej po pracy jest gorący.

Gdy instrukcja tego nie opisuje

Jeśli dostęp do pompy wymaga zdjęcia obudowy, instrukcja nie opisuje procedury albo nie masz pewności, jaki olej jest właściwy – zostaw wymianę technikowi. Wewnątrz obudowy znajdują się elementy pod napięciem, a błędy przy wymianie (zły olej, przelanie, pozostawienie wody w pompie) mogą zaszkodzić bardziej niż odłożenie wymiany o kilka dni.

Co obejmuje wymiana oleju w serwisie

1. rozgrzanie pompy, żeby olej był rzadszy i lepiej spłynął razem z zanieczyszczeniami;
2. spuszczenie starego oleju i ocena jego wyglądu – woda, opiłki, zapach przegrzania;
3. w razie potrzeby przepłukanie pompy;
4. kontrola lub wymiana filtra mgły olejowej;
5. zalanie świeżego oleju do właściwego poziomu;
6. sprawdzenie, jak szybko pusta komora osiąga próżnię, i ocena pracy pompy;
7. odbiór zużytego oleju jako odpadu.

Jak wydłużyć życie oleju

• schładzaj produkty przed pakowaniem – to najskuteczniejsza metoda ograniczenia wilgoci;
• przy płynach korzystaj z programów przewidzianych do płynów i nie przedłużaj odsysania ponad potrzebę;
• jeśli pakowarka ma program osuszania oleju, uruchamiaj go zgodnie z instrukcją, np. na koniec dnia z wilgotnymi produktami;
• dbaj o czystą i sprawną uszczelkę pokrywy, by skrócić czas pracy pompy;
• zapewnij wentylację wokół pakowarki, nie zastawiaj kratek;
• zapisuj daty wymiany oleju – najlepiej na naklejce przy urządzeniu.

Olej a przestoje

Jeśli pakowarka ma stać dłużej – np. w sezonowym lokalu – warto przed przestojem wymienić olej albo przynajmniej przeprowadzić osuszanie, jeśli producent je przewiduje. Zawilgocony olej pozostawiony w pompie na kilka tygodni sprzyja korozji wewnątrz. Po dłuższej przerwie zacznij od kilku pustych cykli i sprawdź, jak szybko komora osiąga próżnię.

Czego unikać

• dolewania oleju do zawilgoconego lub ciemnego zamiast wymiany;
• stosowania olejów innych niż przeznaczone do pomp próżniowych;
• przelewania powyżej maksimum – olej będzie wydmuchiwany przez wydech;
• wylewania zużytego oleju do kanalizacji.